Er-xotinning mol-mulkini qanday boʻlish mumkin?

Bu sahifa er yoki xotin uchun yozilgan: umumiy mol-mulkni shaxsiy mulkdan ajratish, ulushlarni aniqlash hamda aktiv va qarzlarni kelishuv yoki sud orqali boʻlish tartibi tushuntiriladi.

Bu sahifa oʻz ulushini aniqlash, mol-mulkni saqlash yoki daʼvo tayyorlashni istagan er, xotin yoki sobiq er-xotin uchun yozilgan. Kompaniyaning korporativ tartiblari va bank hisobi yoritilmaydi: gap er-xotin oʻrtasidagi shaxsiy mulkiy nizo haqida boradi.

Ha, agar u nikoh davrida umumiy mablagʻga olingan va nikoh shartnomasida boshqacha qoida boʻlmasa. Qonun hujjatda kim mulkdor ekani va pulni kim kiritganidan qatʼi nazar umumiy mulk deb hisoblaydi.

Umumiy qoida boʻyicha ulushlar teng deb hisoblanadi. Nikoh shartnomasi boshqa tartibni belgilashi, sud esa voyaga yetmagan bolalar yoki er-xotindan birining eʼtiborga loyiq manfaatini hisobga olib tenglikdan chekinishi mumkin, ammo qarorini asoslashi kerak.

Ha. Mol-mulkni nikoh davrida ham, ajrashgandan keyin ham boʻlish mumkin: er-xotin kelishuv tuzadi, xohlasa uni notarial tasdiqlatadi, nizo boʻlsa sudga murojaat qiladi.

Yoʻq. Sobiq er-xotin uchun uch yillik daʼvo muddati bor, lekin u ajrashgan kundan emas, shaxs huquqi buzilganini bilgan yoki bilishi lozim boʻlgan kundan hisoblanadi.

Har bir er yoki xotinning mehnat va tadbirkorlik daromadi, maxsus maqsadga moʻljallanmagan pensiya va nafaqalar, nikohda umumiy mablagʻga olingan koʻchmas va koʻchar ashyolar, qimmatli qogʻozlar, omonatlar, paylar va kapitaldagi ulushlar umumiy mol-mulkka kiradi. Asosiy daromadni kim topgani yoki obyekt kimning nomida rasmiylashtirilgani hal qiluvchi emas.

Uy-roʻzgʻor ishlarini yuritgan, bolalarni parvarish qilgan yoki boshqa uzrli sabab bilan mustaqil daromad olmagan er yoki xotin umumiy mol-mulkka teng huquqni saqlaydi. Rasmiy ish haqi boʻlmaganining oʻzi ulushdan mahrum qilmaydi.

Nikohgacha tegishli boʻlgan, shuningdek nikoh davrida hadya yoki meros tariqasida olingan mol-mulk shaxsiy boʻlib qoladi. Er-xotinning shaxsiy buyumlari qatoriga kiyim-bosh, poyabzal va shunga oʻxshash buyumlar kiradi; qimmatbaho buyumlar va boshqa zeb-ziynatlar bu istisnoga kirmaydi.

Mol-mulkning shaxsiy maqomi oʻzgarishi mumkin. Umumiy mol-mulk, har bir tarafning mablagʻi yoki birining mehnati hisobiga shaxsiy obyekt qiymati ancha oshirilsa, masalan uy kapital qayta qurilsa, sud uni birgalikdagi mulk deb topishi mumkin. Buning uchun obyektning yaxshilashdan oldingi va keyingi holati, xarajatlar hamda qiymat oʻsishi isbotlanadi.

Oilaviy munosabatlar amalda tugaganidan keyin olingan mol-mulk avtomatik ravishda shaxsiy boʻlmaydi. Sud taraflar alohida yashagani, daromadlarini alohida sarflagani va umumiy mablagʻga yangi mol-mulk olmaganini aniqlasa, uni bir tarafning mulki deb topishi mumkin. Davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan sana ham yakka oʻzi masalani hal qilmaydi: bitim va pul manbasi muhim.

Taraflar mol-mulk tarkibi, qiymati va taqsimotiga rozi boʻlsa, kelishuv mos keladi. Oila kodeksi er-xotinga kelishuvni xohlasa notarial tasdiqlatish huquqini beradi. Koʻchmas mulk va roʻyxatga olinadigan boshqa huquqlar uchun hujjat shakli hamda keyingi davlat roʻyxati tartibini oldindan tekshiring.

Nizo boʻlsa, sud ulushlarni aniqlaydi, aniq mol-mulkni har bir tarafga beradi va bir taraf olgan mol-mulk uning ulushidan qimmat boʻlsa, tovon belgilaydi. Mol-mulkning bozor qiymati ish koʻrilayotgan vaqtda aniqlanadi; taraflar narx yuzasidan tortishsa, sud ekspertiza tayinlashi mumkin.

Umumiy qoida boʻyicha daʼvo javobgar yashaydigan yoki doimiy mashgʻul boʻlgan joyda beriladi. Koʻchmas mulkka oid mutlaq sudlovga tegishlilik qoʻllanadigan talablar uchun obyekt joylashgan yer hisobga olinadi. Mol-mulkni sotish, qayta rasmiylashtirish yoki yashirish xavfi boʻlsa, daʼvo bilan birga taʼminlashni soʻrang: sud er-xotin yoki uchinchi shaxsdagi mol-mulkka nisbatan choralar koʻrishi mumkin.

Daʼvo bahosi butun oilaviy mol-mulk qiymati emas, balki daʼvogar talab qilayotgan mol-mulk yoki ulush qiymatidir. Oliy sud bojni taraflarga amalda berilgan mol-mulk qiymatidan kelib chiqib taqsimlashni koʻrsatgan. Turli talablar birga berilsa, mulkiy va nomulkiy qismlarni alohida hisoblash kerak boʻlishi mumkin.

Daʼvoga odatda nikoh yoki ajrashish guvohnomasi, mol-mulkni olish va roʻyxatdan oʻtkazish hujjatlari, kredit shartnomasi va qarz qoldigʻi, bank koʻchirmalari, qoʻshilgan mablagʻ dalillari, baholash hamda boʻlish haqidagi yozishmalar kerak. Boshqa shaxsga oʻtkazilgan obyekt uchun bitim va yangi mulkdor maʼlumoti, biznes uchun ulush va jamiyat ustaviga oid hujjatlarni qoʻshing.

Sotib olish shartnomasi, toʻlovlar va nikoh sanasi haqidagi hujjatlarni yigʻing. Obyekt nikohda umumiy daromadga olingan boʻlsa, bir shaxs nomida roʻyxatdan oʻtkazilgani birgalikdagi umumiy mulk tartibini bekor qilmaydi; ulushni aniqlash va obyekt yoki tovon berishni soʻrang.

Umumiy qoida boʻyicha bunday obyekt olgan tarafga tegishli va boʻlinmaydi. Ammo nikohda umumiy pul yoki mehnat hisobiga uning qiymati ancha oshirilgan boʻlsa, ikkinchi taraf obyektni umumiy deb topishni soʻrashi va yaxshilashlar hajmini isbotlashi mumkin.

Uzrli sabab bilan daromad boʻlmasligi ulushni kamaytirmaydi: uy-roʻzgʻor yuritish va bolalarni parvarish qilish teng mulkiy huquqni saqlaydi. Bolalar borligi ham ulushni avtomatik oshirmaydi, ammo sud ularning manfaati va aniq vaziyatni hisobga olib tenglikdan chekinishi mumkin.

Bir taraf nomidagi umumiy koʻchmas mulk bitimi uchun ikkinchi tarafning notarial tasdiqlangan roziligi kerak. Rozilik olinmagan boʻlsa, bitimni haqiqiy emas deb topish talabi uni bilgan yoki bilish kerak boʻlgan kundan bir yil ichida berilishi mumkin.

Kredit mablagʻiga olingan koʻchmas mulk umumiy, toʻlanmagan summa esa umumiy majburiyat boʻlishi mumkin. Boʻlishda er-xotin bank oldida belgilangan ulushlarga mutanosib javob beradi, kredit tashkiloti uchinchi shaxs sifatida jalb qilinadi, bir taraf oʻz qismidan ortiq toʻlasa, keyin alohida talab qoʻyishi mumkin.

Ustav fondiga kiritilgan mol-mulk bevosita er-xotinga emas, kompaniyaga tegishli; umumiy aktiv ustav fondidagi ulushdir. Ulushning bir qismini ikkinchi tarafga berish qonun va jamiyat hujjatlari bunga yoʻl qoʻysa mumkin, aks holda taraf oʻz qismining pul qiymatini talab qilishi mumkin.

Daʼvoda obyekt, bitim va yangi mulkdorni koʻrsatib, taʼminlash choralarini soʻrang. Bir taraf umumiy mol-mulkni ikkinchisining erkiga zid va oila manfaatiga mos boʻlmagan holda sarflagan, boshqaga oʻtkazgan, yashirgan, buzgan yoki yoʻq qilgan boʻlsa, sud mol-mulkni hisobga olishi mumkin.

Bir tarafning shaxsiy majburiyati boʻyicha undiruv avval uning mol-mulkiga qaratiladi. Bu yetmasa, kreditor umumiy mol-mulkdan qarzdorning ulushini ajratishni soʻrashi mumkin; butun umumiy mol-mulkka undiruv umumiy qarz boʻlsa yoki shaxsiy majburiyatdan olingan narsa oila ehtiyojiga ishlatilgani aniqlansa qaratiladi.

Ajrashish sanasini emas, huquq buzilgan sanani tekshiring: obyekt sotilishi, ulushni tan olmaslik, mol-mulkdan foydalanishga yoʻl qoʻymaslik yoki boshqa aniq hodisa. Sud uch yillik muddatni faqat tarafning arizasiga koʻra qoʻllaydi, shu sababli daʼvoda buzilishni qachon va qanday bilganingizni tushuntiring.

Voqealar ketma-ketligidan boshlang: nikoh sanasi, har bir obyekt olingan vaqt, umumiy xoʻjalik tugagan sana, ajrashish va huquq buzilishi. Har bir aktiv uchun narx, pul manbasi, rasmiy egasi, hozirgi joyi va yuklamani koʻrsating. Bunday jadval qaysi mol-mulk umumiy, qaysisi shaxsiy deb koʻrsatilayotganini va yana nimani isbotlash kerakligini ochib beradi.

Koʻchmas mulk uchun roʻyxat maʼlumoti va shartnoma, avtomobil uchun shartnoma va roʻyxat maʼlumoti, kredit uchun shartnoma, jadval va qoldiq, bank mablagʻi uchun koʻchirma, biznes uchun ulush hamda ustav haqidagi maʼlumotlarni oling. Yaxshilangan shaxsiy mulk uchun dastlabki holat, xarajat va qiymat oʻsishi, sotilgan obyekt uchun bitim, uni bilgan sana va rozilik yoʻqligi dalillari kerak.

Mol-mulkni boʻlish, bitimni haqiqiy emas deb topish va tovon undirish talablarini alohida hisobsiz aralashtirmang. Suddan har bir obyekt kimga oʻtishi, tovonni kim va qancha toʻlashi, qarz qanday taqsimlanishi va qarorgacha qanday taʼminlash chorasi kerakligini aniq koʻrsatishni soʻrang. Bu ijro hujjatini tushunarli qiladi va ijro bosqichida yangi nizo xavfini kamaytiradi.